Κική Δημουλά: «τα αποτυπώματα μιας πριν ζωής» Για τη ζωγραφική του Χάρη Λίθου

ο

Φωτογραφία: ©Angelos Tzortzinis for New York Times

Βρήκαμε (και ενθουσιαστήκαμε) μια από τις πραγματικά σπάνιες κριτικές της ποιήτριας Κικής Δημουλα, περί της σύγχρονης τέχνης και κυρίως της ζωγραφικής, με μια έντονα φιλοσοφική και αναμφίβολα υπέροχα ποιητική ματιά, για την ζωγραφική του Χάρη Λίθου. Η συγκεκριμένη ανάλυση του έργου του ζωγράφου, πρωτοδημοσιεύτηκε στο λογοτεχνικό περιοδικό ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ στο τεύχος 105, στα 26 χρόνια κυκλοφορίας του περιοδικού, με αφορμή την πλήρη εικονογραφική αναφορά στο έργο του ζωγράφου.

Χάρης Λίθος Haris Lithos 1

Η φωτογραφία που χρησιμοποιήθηκε για το εξώφυλλο του Εντευκτηρίου (©Dimitris Bouras, Haris Lithos, 2011)

Ακολουθεί το κείμενο αυτούσιο: Κική Δημουλά – Επί τα ίχνη

Λέγεται ότι κάθε Τέχνη μιλάει τον δικό της θεό, τη δική της γλώσσα, κι έτσι δεν εισβάλλει εύκολα αλλόθρησκος. Κατ’άλλους, κάθε τέχνη υπογείως επικοινωνεί με κάθε άλλη, στοιχειωδώς έστω, έτσι ώστε να μην νιώθει απομονωμένη.
Πάνω σ’αυτην την άποψη πατώντας επιχειρώ καμιά φορά, με μεγάλη και ευλαβή ατολμία, να ερμηνεύω – έστω και παρερμηνεύοντας -, καθ’υπόδειξη της συχνά αναρμόδιας αισθητικής μου, τι λέει η ζωγραφική. Κι αυτό είναι σχεδόν βέβαιο, γιατί ούτε καν τη γλώσσα της ποίησης δεν παίζω στα δάχτυλα, κι ας φοιτώ σ’αυτήν πάνω από μισό αιώνα. Πολλές φορές συμβουλεύομαι πεθαμένα λεξικά.
Προσεγγίζω και τη ζωγραφική του Χάρη Λίθου άτολμα κι ωστόσο ασυνήθιστα παρηγορημένη. Επειδή η ιδιότυπη ζωγραφική του είναι αφοσιωμένη στο να διασώζει από την αδηφάγο διαδρομή που εκπληρώνει η ύπαρξή μας τα αποτυπώματα μιας έντονης σημασίας” αποτυπώματα άλλοτε ακέραια, άλλοτε ακρωτηριασμένα από την ίδια την παιδοκτόνο αφαίρεση.
Στην ουσία, ο Λίθος αποτυπώνει μέλη και σημεία που εκπέμπει το φευγαλέο κορμί της στιγμής. Αυτό περίπου θεωρώ ότι επιδιώκει και ο λόγος, η γραφή: να συγκρατήσει τα ίχνη. Το πετυχαίνει, όχι όμως φρεσκοχαραγμένα, ακριβώς επάνω στη στιγμή της φευγάλας τους, αλλά όταν έχουν πια ποδοπατηθεί από το παρελθόν τους.

Χάρης Λίθος Haris Lithos 5

Haris Lithos, Untitled, 2012

Ο Λίθος προνοεί να συλλάβει εγκαίρως τα αισθήματά του και να πάρει τα αποτυπώματα τους όσο είναι ακόμα αθώα και πρίν να είναι ένοχα. Γιατί ένοχα; Γιατί σίγουρα θα σκοτώσουν.
Νιώθω πολύ οικεία με αυτό που παράγει ο ολιγόλογος ζωγράφος, και με το πόση αφοσίωση επιδίδεται στο να κάνει όσο γίνεται περιληπτικότερη την περίληψη της ουσίας, που τελικά ίσως να μην είναι τίποτ’ άλλο παρά αποτυπώματα.
‘Εχω σχεδόν τη μισή μου ζωή συζήσει με τα αποτυπώματα μιας πριν ζωής, έχω ώρες καθήσει κάτω από το ίχνος της σκιάς που άφησε ένα κομμένο δέντρο, και κάτω από τη διαστροφική δροσιά σκέψεων που δίνει το ξερό, πεσμένο φύλλωμα του χρόνου.
‘Εχω άλλωστε και σύχρονο συμφέρον να σκιάζω προστατευτικά την επίδοση του ζωγράφου. ‘Εχει πάρει και του δικού μου χεριού το αποτύπωμα΄ ευτυχώς ό,τι έπραξα ή διέπραξα δεν φαίνεται, ούτε το πάρε-δώσε.

Χάρης Λίθος Haris Lithos 2

Haris Lithos, Stella, 2012

Τι βαραίνει στη ζωγραφική του Χάρη Λίθου και γίνεται τόσο αδιάκριτα ερευνητικό το βλέμμα μου;
Βαραίνει αυτό που κρύβει, αυτό που δεν φαίνεται: το μυστικό του. Στέκω επίμονα σ’αυτόν τον μεγάλο πίνακα. ‘Αραγε γιατί ο ζωγράφος έχει αφήσει τόσο κενό λευκό, και κάτω κάτω, εκέι που είναι καταχωνθασμένες οι ρίζες της συλλήψεως, δύο σχήματα μαύρα, κολλητά το ένα δίπλα στο άλλο; Θα τα έλεγες όμοια, αν δεν είχες εκπαιδευτεί να πιστεύεις ότι τίποτα δεν ειναι ίδιο με κανένα ίδιο. Είναι δύο άγγελοι που απαρνήθηκαν τά φτερά τους και την απόλυτη βασανιστική λευκότητα, επειδή τους εμπόδιζε να προσγειωθούν στο θελκτικό αμάρτημα της εγκόσμιας γης;
Είναι μήπως δύο κανάτες χωρίς χέρια και πώς λοιπόν να πιάσουν το νερό και να γεμίσουν την άδεια δίψα τους;
Μπορεί να είναι και τα εστραμμένα νώτα ενός νοήματος προς το αξιοσέβαστο φανερό;
‘Ισως κι ένας δικέφαλος έρωτας, νεκρός χωρίς τα σώματα. Είναι μια πανηγυρική ένωση που γιορτάζει τα προεόρτια ενός χωρισμού;
Δύο σχήματα που πάλλονται ρυθμικά, σαν υγιείς νεανικοί πνεύμονες; Καταλήγω ότι είναι πνεύμονες γιατί, ενώ πάσχω από αποφρακτική πνευμονοπάθεια, με το να τους κοιτάζω τόσο απορροφημένα, άρχισα να αναπνέω΄ αναπνέω ευχερώς, όπως ο ανήφορος, εισπνέοντας το θεραπευτικό μυστήριο που, αθόρυβα και με σύνεση, χορηγεί ο Χάρης Λίθος.

Χάρης Λίθος Haris Lithos 3

Haris Lithos, Untitled, 2011

Χάρης Λίθος  Haris Lithos 4

Haris Lithos, Tanya, 2012

Χάρης Λίθος Haris Lithos 6

Η φωτογραφία που χρησιμοποήθηκε για το οπισθόφυλλο του Εντευκτηρίου (Haris Lithos by Maria Markezi, 2008)

 

Tags: ,

 
 

 

 

Add a comment

required

required

optional


 
 
Read previous post:
Συνέντευξη με την Θωμαΐδη Γεωργία (Jollina)

Τι ήταν αυτό που σε ώθησε να ασχοληθείς με την μουσική; Δε νομίζω ότι ήταν κάτι συγκεκριμένο που με ώθησε....

Close